Estate planning en erfenis
afdrukken

Estate planning en erfenis

Wat is estate planning?

Een overlijden is ingrijpend. Vooral in het persoonlijke leven van de nabestaanden natuurlijk, maar ook op financieel gebied zijn er gevolgen. Erfgenamen zijn namelijk over hun erfenis erfbelasting en soms ook inkomstenbelasting verschuldigd. Estate planning kan ervoor zorgen dat er bij een overlijden zo min mogelijk erfbelasting betaald hoeft te worden.

Bij estate planning gaat het om maatregelen die u kunt treffen om uw toekomstige nalatenschap zo klein mogelijk te maken en daarmee de totaal verschuldigde erfbelasting te beperken. Wij kunnen u aan de hand van een zorgvuldige analyse helpen bij een verantwoorde planning van uw nalatenschap. Fiscaal zo voordelig mogelijk, maar voorop staat dat uw vermogen op de goede plek terechtkomt.

Bij estate planning spelen het testament, huwelijksvoorwaarden en schenkingen een belangrijke rol.

Testament en estate planning

Via een goed testament kan veel erfbelasting worden bespaard. Bijvoorbeeld doordat wordt voorkomen dat het vermogen twee keer of vaker vererft, waardoor meerdere malen erfbelasting is verschuldigd.

Er zijn verschillende testamentvormen, waarmee in voorkomende gevallen belasting kan worden bespaard.

Vruchtgebruiktestament

Soms kunt u met een vruchtgebruiktestament realiseren dat vermogen (dat bijvoorbeeld nog in waarde zal stijgen) al eigendom wordt van de kinderen, terwijl de langstlevende het vruchtgebruik hiervan houdt. De toekomstige waardestijging van deze goederen komt dan rechtstreeks aan de kinderen toe.

Wettelijke verdeling

Ook via een testament dat gebaseerd is op de wettelijke verdeling van de nalatenschap kunt u erfbelasting besparen. Bij zo’n testament wordt de langstlevende eigenaar van alle bezittingen en ontvangen de kinderen hun erfdeel in de vorm van een geldvordering op de langstlevende ouder. Deze geldvordering is pas opeisbaar als de langstlevende overlijdt of in andere in het testament geregelde situaties.

De geldvorderingen van de kinderen zijn in principe renteloos. Wel mogen de langstlevende en de kinderen binnen de aangiftetermijn voor de erfbelasting overeenkomen dat de langstlevende wel een rente betaalt. Deze rente betaalt de langstlevende niet echt, maar wordt bijgeschreven op de vordering. Zo wordt een extra schuld op papier opgebouwd, die na het overlijden van de langstlevende van diens nalatenschap mag worden afgetrokken. Dit kan een besparing van erfbelasting opleveren.

Let op
Soms kan juist met renteloze vorderingen of een lage rente bij het eerste overlijden een besparing op de erfbelasting worden gerealiseerd. Het is daarom belangrijk om een flexibele renteclausule op te nemen in het testament, zodat na overlijden kan worden bezien met welke rente het meest optimale resultaat wordt bereikt.

Flexibel testament (of combinatietestament)

U kunt ook kiezen voor een flexibel testament, ook wel combinatietestament genoemd. De langstlevende kan dan na het overlijden van de partner kiezen of hij/zij eigenaar wordt van de bezittingen of voor het vruchtgebruik van de erfenis. Dit kan per vermogensbestanddeel. Zo kan rekening worden gehouden met alle omstandigheden die op dat moment spelen, zoals de leeftijd van de langstlevende, de verhouding met de kinderen of de verzorgingsbehoefte.

Tweetrapstestament

Als het vermogen vastzit in bijvoorbeeld uw huis en de nalatenschap kleiner is dan circa € 600.000,- kan het wenselijk zijn om de langstlevende in eerste instantie tot enig erfgenaam te benoemen. U voorkomt dan dat er over het erfdeel van de kinderen al belasting betaald moet worden. Het erfdeel voor de langstlevende valt meestal binnen de vrijstelling voor de erfbelasting (circa € 600.000,-). Door het opnemen van een tweetrapsmaking bereikt u dat het vermogen van de eerstoverledene uiteindelijk wel bij de kinderen terechtkomt.

Andere zaken die u met betrekking tot estate planning kunt regelen in een testament:

  • Aanpassing erfdeel langstlevende. Door aan de langstlevende een kleiner of groter erfdeel toe te kennen, kan erfbelasting worden bespaard.
  • Legaten voor de kleinkinderen. Zowel kinderen als kleinkinderen hebben een vrijstelling voor de erfbelasting van circa € 19.000,–. Door ook aan de kleinkinderen via uw testament een bedrag toe te kennen ter grootte van de vrijstelling, bespaart u op de erfbelasting. Iedere grootouder mag het vrijgestelde bedrag aan zijn of haar kleinkind nalaten. Op deze manier kan twee maal van de vrijstelling gebruikgemaakt worden. Er kan een bewindregeling worden opgenomen, zodat uw kleinkinderen pas vanaf een bepaalde leeftijd zelf over het bedrag mogen beschikken.
  • Zachte uitsluitingsclausule. Met een uitsluitingsclausule wordt bereikt dat het geërfde vermogen alleen van uw eigen kinderen blijft als zij zouden scheiden. Het kan fiscaal interessant zijn om in uw testament te bepalen dat de uitsluitingsclausule niet van toepassing is als het huwelijk of geregistreerd partnerschap van een kind door overlijden eindigt. De echtgenoot of partner kan dan de helft van de erfenis op grond van het huwelijksvermogensrecht verkrijgen, zodat daarover geen erfbelasting betaald hoeft te worden.


Meer informatie

Voor meer informatie over het regelen van uw nalatenschap verwijzen wij u naar www.notaris.nl. Klik op de link voor de brochure 'Hoe regel ik mijn nalatenschap' of de video's 'Testament' en 'Levenstestament'.  
Informatie over tarieven en vrijstellingen van erf- en schenkbelasting vindt u er ook: klik op de link voor de brochure 'Erf- en schenkbelasting 2014'.

Huwelijkse voorwaarden en estate planning

Bepalend voor de omvang van de nalatenschap is hoe u bent getrouwd: in algehele gemeenschap van goederen of op huwelijkse voorwaarden.

Als u getrouwd bent op huwelijkse voorwaarden, waarin is bepaald dat uw vermogens gescheiden blijven, kan het zinvol zijn uw huwelijkse voorwaarden aan te passen. Dit is zeker het geval als uw vermogens verschillend zijn en degene met het grootste vermogen als eerste overlijdt.

Door uw huwelijkse voorwaarden helemaal op te heffen, of zodanig te wijzigen dat u bij overlijden ‘afrekent’ alsof u een gemeenschap van goederen heeft, krijgt de langstlevende op basis van het huwelijksvermogensrecht de helft van het vermogen. Daarover hoeft geen erfbelasting betaald te worden. Ook kan hiermee worden bereikt dat het vermogen uiteindelijk in twee gelijke delen naar uw kinderen gaat. Zo wordt optimaal gebruikgemaakt van de vrijstellingen en tariefstructuur van de successiewet.

Schenking en estate planning

Ook met schenkingen kunt u bewerkstelligen dat na het overlijden minder erfbelasting is verschuldigd. Daarnaast kan het plezierig zijn om al bij leven wat te geven aan uw kinderen of andere personen/goede doelen.

Echt en op papier

Het is mogelijk om 'echt' te schenken. In dat geval is het geschonken vermogen weg uit uw bezit, zodat uw nalatenschap kleiner wordt.

Als u niet beschikt over contant geld of zelf voldoende vermogen achter de hand wilt houden, is het ook mogelijk om 'op papier' te schenken.

Voor het schenken op papier gelden de volgende fiscale spelregels:

  • er is een notariële akte vereist;
  • u moet jaarlijks over het geschonken bedrag 6% rente betalen.


In een schenkingakte kunnen ook andere bepalingen worden opgenomen, zoals:

  • een uitsluitingsclausule;
  • een inbrengvrijstelling;
  • een bewindregeling.

Erfenis aanvaarden?

De afwikkeling van een erfenis is een taak van de erfgenamen of de executeur als die benoemd is. Hier komt juridisch vaak meer bij kijken dan u misschien denkt. U kunt bijvoorbeeld niet zomaar beschikken over de erfenis. Vaak is een verklaring van erfrecht nodig. Het is dus zaak goed geïnformeerd te zijn over uw mogelijkheden.

Mogelijkheden als u erft

Als u erft, heeft u drie keuzes:

  • De erfenis zuiver aanvaarden. U erft dan alle bezittingen, maar u draait ook met uw eigen vermogen op voor de eventuele schulden van de overledene als deze hoger zijn dan de waarde van de erfenis.
  • De erfenis beneficiair aanvaarden. U bent dan wel erfgenaam, maar als de schulden hoger zijn dan het geërfde vermogen, bent u niet met uw eigen vermogen aansprakelijk.
  • De erfenis verwerpen. U bent dan geen erfgenaam en ook niet verantwoordelijk voor de nalatenschap. 

Kiest u ervoor om de nalatenschap beneficiair te aanvaarden of de erfenis te verwerpen, dan moet u een verklaring afleggen bij de rechtbank. Hieraan zijn kosten verbonden. U hoeft de verklaring niet zelf bij de rechtbank af te leggen. Wij kunnen dat namens u doen. Na een beneficiaire aanvaarding moet de nalatenschap volgens speciale regels worden afgewikkeld. Dit wordt de wettelijke vereffening genoemd.

Let op
Een eenmaal gemaakte keuze met betrekking tot het erfgenaamschap kan niet meer worden teruggedraaid. Laat u zich dus vooraf goed informeren.

Let op
Door u te gedragen als erfgenaam, bijvoorbeeld door meteen na het overlijden de huur op te zeggen of de inboedel mee te nemen, geldt de nalatenschap als zuiver aanvaard! Het is dus verstandig pas te handelen nadat u meer weet over het saldo van de nalatenschap.


Meer informatie

Voor meer informatie over het aanvaarden van een erfenis verwijzen wij u naar www.notaris.nl. Klik op de link voor de brochure ‘Een erfenis, wat nu?’ of de video’s ‘Erfenis’ en ‘Executeur’.

Verklaring van erfrecht en afwikkeling

Het is niet verplicht om na het overlijden een verklaring van erfrecht op te laten maken, maar vaak wel nodig. Banken en instanties als verzekeringsmaatschappijen vragen vaak om een verklaring van erfrecht. Ze willen graag zeker weten dat ze met de werkelijke erfgenamen van doen hebben.

Een verklaring van erfrecht is een notariële akte, waarin de notaris verklaart wie is overleden, of er een testament is en wat hierin staat, wie de erfgenamen zijn en hoe ze de erfenis hebben aanvaard. Ook staat erin wie bevoegd is om de nalatenschap te beheren en erover te beschikken.

Het afwikkelen van de nalatenschap, inclusief de verdeling, behoort tot de taak van de erfgenamen of de executeur (als deze door de overledene is benoemd). Hierbij komt heel wat kijken. Ook neemt de afwikkeling vaak geruime tijd in beslag, zeker als de erfgenamen niet op één lijn zitten.

Wij kunnen u helpen bij het afwikkeling van de nalatenschap en u verschillende werkzaamheden uit handen nemen. We adviseren over juridische kwesties en helpen om geschillen tussen erfgenamen op te lossen. Ook de aangifte erfbelasting kunnen wij voor u verzorgen.

 

Meer informatie

Voor meer informatie over het afwikkelen van een testament verwijzen wij u naar www.notaris.nl. Klik op de link voor de video's 'Erfenis' en 'Executeur'.